Lorenzo Elstak groeide op in Katendrecht, danste twintig jaar professioneel en zag hoe dansen verbindt, in klassen, in boerendorpen, op podia. Maar hij zag ook wat er miste: jongeren die hun stem niet durfden te gebruiken, die wantrouwig waren geworden door te veel gebroken beloften, en die in een wereld vol vooroordelen zichzelf steeds kleiner maakten.

Vanuit die ervaring richtte hij IkbenWij op - een Rotterdamse stichting die werkt vanuit de gedachte dat wat jij hebt, een ander ook heeft, en andersom. En met Roffa Takkies bouwde hij een plek waar jongeren groeien van consument naar producent.

In dit gesprek vertelt Lorenzo over zijn drijfveren, over de Ubuntu-filosofie die aan de basis van IkbenWij ligt, over hoe je jongeren radicaal vertrouwen geeft zonder angst, en over wat het met hem deed om te zien hoe ver de doorwerking van het koloniale verleden reikt in het leven van jongeren vandaag.

Jan Jaap Hubeek en Aziza Mayo spraken met Lorenzo in het kader van het Wi Kulturu-project, waarvan Stichting NIVOZ onderzoekspartner was.

Wat als een plek niet beoordeelt, maar uitnodigt?

Mitchel Sam-Sin groeide op in het Oude Noorden van Rotterdam. De dingen waar hij goed in was, deden er niet toe. Zijn passie voor schrijven en muziek vond geen plek — niet thuis, niet op school. Dat gevoel dreef hem uiteindelijk om zelf iets te bouwen: een ruimte waar jonge makers wél gezien worden.

Die ruimte is Cult North — een kunsteducatiecentrum in Rotterdam-Noord, gericht op passieontwikkeling onder autodidacte jonge makers. Geen diploma's, geen beoordelingen, geen hulpverlening. Wel een third place: een thuis weg van huis óf werk, waar je binnenstapt voor jezelf en uiteindelijk iets maakt voor een ander.

In dit gesprek gaan Aziza Mayo en Jan Jaap Hubeek met Mitchel Sam-Sin in op Wi Kulturu — een traject voor jongeren met een trans-Atlantische Afro-diasporische achtergrond. Een traject dat begint bij de eigen familiegeschiedenis, bij onuitgesproken pijn en culturele trots, en dat via kunst toewerkt naar eigenaarschap en stem.

Ze spreken over wat het betekent om vanuit vertrouwen te werken in plaats van controle. Over waarom Cult North niks belooft. Over hoe je als begeleider jezelf inbrengt zodat de ander zichzelf durft te laten zien. En over wat het onderwijs zou kunnen leren van plekken die jongeren niet opvangen, maar oplichten.

Martijn van Ackooij is directeur van Kindcentrum De Stern in Rotterdam – een plek waar onderwijs en opvang samenkomen, van 0 tot 13. Geen gewone school. Een kindcentrum dat de inspiratie van het vrijeschoolonderwijs combineert met de stevigheid van regulier onderwijs, samengebald in drie woorden: hoofd, hart en handen.

In dit gesprek nemen we de lemniskaat als leidraad. Want bij De Stern begint het niet bij methodes, niet bij data, maar bij één fundamentele vraag: wat is de bedoeling van ons onderwijs? Vanuit die intentie is een curriculum gebouwd, een dagindeling, rapporten, oudergesprekken – alles congruent, alles in beweging.

Martijn vertelt hoe hij in anderhalf jaar een team heeft gevormd van mensen met wortels in theater, architectuur en conservatorium. Hoe vertrouwen, compassie, stabiliteit en hoop geen managementjargon zijn, maar de dagelijkse grondstof van goed schoolleiderschap. En waarom hij geen stress heeft van ziekmeldingen op zondagavond.

We praten ook over hoogbegaafdheid vanuit sociaal-emotionele grond, over cultureel responsief onderwijs in een grootstedelijke context, en over het bewuste buiten de deur houden van onderwijshypes die niet passen bij de visie.

Een gesprek over pedagogisch leiderschap dat begint waar het moet beginnen: bij het kind.

De Stern: https://kc-destern.nl/

De lemniscaat: https://nivoz.nl/nl/nro/doe-je-wat-je-belangrijk-vindt-de-lemniscaat-als-instrument-om-te-werken-aan-congruentie-tussen-intentie-ontwerp-en-handelen-in-de-onderwijspraktijk